“Một ngày rong chơi” ở Văn Miếu: Đưa trẻ rời màn hình để chạm vào ký ức nghìn năm
Giữa lòng Hà Nội, có bao giờ bạn tự hỏi: Đứa trẻ của bạn đang lớn lên cùng điều gì? Vuốt màn hình iPad, những video ngắn tua nhanh trên TikTok, hay tiếng còi xe đô thị rền rĩ bên ngoài ô cửa? Trẻ con bây giờ không thiếu những món đồ giải trí công nghệ cao. Nhưng chúng đang thiếu một thứ “xa xỉ” hơn nhiều: Không gian để chạm vào truyền thống. Thật sự thiếu.
Chính cái cảm giác "thèm" một khoảng trời tuổi thơ đúng nghĩa ấy đã dẫn lối cho hàng trăm gia đình tìm đến Văn Miếu – Quốc Tử Giám vừa qua. Tại đây, chương trình trải nghiệm văn hóa mang tên “Một ngày rong chơi” đã diễn ra. Đây là một cuộc "di cư" tạm thời của những đứa trẻ thành thị, rời màn hình ảo để bước vào một thế giới của những trải nghiệm mắt thấy, tai nghe và tay chạm.
Cửa hàng Tò He SÀI GÒN chuyên cung cấp dịch vụ thuê nghệ nhân to he biểu diễn trong các workshop nặn tò he và sự kiện với giá 600.000 ₫/giờ. Dịch vụ nặn tò he của chúng tôi có nhiều ưu điểm nổi bật như nghệ nhân có hơn 15 năm kinh nghiệm, dịch vụ tận tâm, uy tín và chuyên nghiệp.
Quý khách cần thuê nghệ nhân vui lòng liên hệ với cửa hàng Thuê Nghệ Nhân Tò He SÀI GÒN qua số hotline 038-377-3839 để được hỗ trợ! Xin cám ơn!
Những tiếng cười bật ra ngoài màn hình phẳng
Có một nghịch lý là chúng ta thường sợ trẻ thế hệ Alpha thờ ơ với những gì thuộc về quá khứ. Nhưng thực ra, văn hóa dân gian chưa bao giờ thôi hấp dẫn, chỉ là chúng ta chưa biết cách "bật công tắc" hứng thú của những đứa trẻ mà thôi.
Tại Vườn Giám vào buổi sáng, trong khuôn khổ hoạt động “Em là lá – Em là hoa”, không gian như vỡ òa bởi những tiếng hò reo. Vẫn là nặn tò he, nhảy lò cò, đi cà kheo, đua thú của ngày xưa, nhưng ban tổ chức đã tinh nghịch thổi vào đó một hơi thở mới. Lũ trẻ mặc những bộ trang phục đặc chế lạ mắt, chạy lăng xăng để hứng bóng, hay cố gắng giữ thăng bằng trên những cây cà kheo mini.
Nhìn những giọt mồ hôi lăn dài trên má, những đôi chân lấm tấm bụi đất nhưng ánh mắt lấp lánh niềm vui, nhiều bậc cha mẹ chợt nhận ra:
Đã bao lâu rồi họ không thấy con mình vận động một cách sảng khoái đến vậy?
Trò chơi dân gian không cần “thuật toán” để giữ chân người dùng, nó giữ chân đứa trẻ bằng sự kết nối, bằng tinh thần đồng đội và bằng những cú ngã oạch rồi lại cười xòa đứng dậy.
Khi đôi tay biết nói và những con rối biết cười
Nối tiếp mạch cảm xúc, buổi chiều và tối chuyển dịch vào bên trong khuôn viên Văn Miếu – Quốc Tử Giám với chủ đề “Dung dăng dung dẻ – Dắt trẻ đến chơi”. Đây là lúc nhịp điệu lắng lại, nhường chỗ cho những trải nghiệm sâu sắc hơn của xúc giác và tư duy sáng tạo. Học bằng tay, chạm bằng tim – đó mới là cách văn hóa thẩm thấu vào một đứa trẻ.
Ở khu vực thủ công, những chất liệu thô mộc, quen thuộc của làng quê Việt bỗng chốc trở thành những người bạn kể chuyện:
- Những bông hoa giấy Thanh Tiên của xứ Huế cố đô được các em tỉ mẩn tạo hình dưới sự hướng dẫn của người lớn.
- Những thớ đất sét dẻo quánh từ gốm Bát Tràng dần thành hình những chiếc chậu nhỏ xinh qua những ngón tay còn vụng về.
- Cả những bắp ngô, những viên sỏi cuội vô tri hay những chiếc lá cây rụng trong vườn cũng biến thành tác phẩm nghệ thuật mang đậm dấu ấn cá nhân của mỗi đứa trẻ.
Văn hóa lúc này không còn là những dòng chữ khô khan, bất động trong sách lịch sử. Nó có mùi của đất gốm, có màu rực rỡ của giấy thủ công và có cả hình hài của sự tưởng tượng trong quá trình nặn tò he.
Sự kiện đẩy cảm xúc của người tham gia lên cao trào khi màn trình diễn nghệ thuật Rối Tế Tiêu bắt đầu. Dưới ánh đèn, những tích truyện cổ, những phong tục ngỡ như đã lùi xa vào quá khứ bỗng sống dậy, uyển chuyển và đầy mê hoặc qua tiếng đàn, tiếng trống.
Nhưng điều tuyệt vời nhất không dừng lại ở việc xem. Sau buổi diễn, các em nhỏ được bước đến bên chiếc mành tre, trực tiếp luồn tay vào những thanh tre, sợi dây để thử điều khiển con rối dưới sự hướng dẫn tận tình của các nghệ nhân.
Một đứa trẻ sẽ nhớ gì khi lớn lên? Em sẽ nhớ cái cảm giác nặng tay của khúc gỗ, nhớ nụ cười của bác nghệ nhân già khi khen em khéo léo, và nhớ rằng mình đã từng tự tay làm cho một nhân vật dân gian cử động.
Đó chính là giá trị đích thực mà khó có một trường học hay một chiếc điện thoại thông minh nào có thể “ban tặng”.
Di sản không nằm trong lồng kính
Chương trình “Một ngày rong chơi” khép lại khi màn đêm buông xuống trên những mái ngói cổ kính của Văn Miếu, nhưng dư âm của nó thì vẫn còn kéo dài trong những câu chuyện trên đường về của mỗi gia đình.
Chúng ta vẫn thường nói về việc bảo tồn di sản, nhưng bảo tồn không có nghĩa là đóng hòm kính rồi đứng xa chiêm ngưỡng. Di sản chỉ thực sự sống khi nó hơi thở của nó hòa vào đời sống đương đại, khi nó được kể lại bằng ngôn ngữ gần gũi nhất với thế hệ hôm nay.
Bằng cách để trẻ em tự do rong chơi, tự do trải nghiệm và tự do sáng tạo ngay trong không gian văn hóa đặc biệt này, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã gieo những hạt mầm tự hào đầu tiên vào tâm hồn con trẻ.
Hạt mầm ấy sẽ lớn lên thành tình yêu, thành sự tôn trọng cội nguồn một cách tự nhiên như hơi thở. Để rồi mai này, dù có đi xa đến đâu, có sống giữa những công nghệ hiện đại thế nào, những đứa trẻ ấy vẫn sẽ nhớ về một ngày hè lộng gió, nơi chúng đã từng có một ngày rong chơi trọn vẹn bên gia đình và những giá trị nghìn năm của dân tộc.
Theo Khánh Long – Báo ảnh Việt Nam. Hiệu đính bởi Nghệ Nhân Hà Tho
Về tác giả
Cùng chuyên mục
Tò he: Sức hút vượt thời gian của món đồ chơi truyền thống Việt Nam
Cuộc sống không ngừng đổi thay và phát triển, kéo theo sự ra đời của vô vàn món đồ chơi hiện đại. Thế nhưng, giữa dòng chảy hối hả đó, những món đồ chơi truyền thống vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong lòng công chúng, và tò he chính là một minh chứng sống động.
Tò he phố Hàng Mã: Nhịp cầu ký ức Trung thu xưa
Mỗi dịp Tết Trung thu về, giữa không khí rộn ràng của đèn lồng cá chép, mặt nạ giấy bồi và mâm cỗ đầy màu sắc, có một món đồ chơi dân gian lặng lẽ tô điểm thêm cho bức tranh lễ hội: đó chính là những con tò he.
Tò he Xuân La - Hồn quê rực rỡ sắc màu giữa lòng lễ hội Trung Thu Hà Nội
Tò he, món quà Trung thu truyền thống, được nhào nặn từ những nắm bột gạo mộc mạc. Qua đôi bàn tay tài hoa, khéo léo của các nghệ nhân làng Xuân La (xã Phượng Dực, Hà Nội), chúng biến hóa thành những chú tò he muôn hình, muôn vẻ. Không chỉ đơn thuần là tạo hình, người nghệ nhân còn thổi hồn vào món đồ chơi dân gian này, tạo nên những sắc màu, hình hài mới đầy sáng tạo nhưng vẫn giữ trọn vẹn nét truyền thống hoài niệm. Để rồi, mỗi dịp Tết Trung thu, cùng với mâm ngũ quả, đèn ông sao …. những chú tò he truyền thống vẫn rộn ràng cùng con trẻ đón trăng.
Workshop nặn tò he “Trung Thu Vui Ký” tại Tasco Mall
Workshop nặn tò he “Trung Thu Vui Ký” tại Tasco Mall đã chính thức khởi động, mang theo một không gian văn hóa đầy sắc màu và tiếng cười. Mở đầu chuỗi sự kiện đặc biệt, workshop nặn tò he đã trở thành điểm nhấn rực rỡ, thu hút hàng trăm bạn nhỏ và gia đình tham gia. Đây không chỉ là một hoạt động vui chơi cuối tuần, mà còn là hành trình quay về tuổi thơ, khơi gợi tình yêu với những giá trị truyền thống Việt Nam giữa lòng Hà Nội hiện đại.
Workshop nặn tò he “Tò Hay He - Nghe Chuyện Nghề”
Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, những giá trị văn hóa truyền thống đang dần mai một. May mắn thay, vẫn có những người trẻ tâm huyết nỗ lực gìn giữ và thổi một luồng sinh khí mới vào các nét đẹp xưa. Một trong những sự kiện ý nghĩa đó là workshop nặn tò he “Tò Hay He - Nghe chuyện nghề” vừa diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội, một chương trình độc đáo giúp giới trẻ khám phá và yêu hơn nghệ thuật nặn tò he - món đồ chơi dân gian đầy màu sắc.
Người thổi hồn cho tò he làng Xuân La
Trong số ít ỏi những nghệ nhân còn giữ nghề nặn tò he tại làng Xuân La, huyện Phú Xuyên, Hà Nội, cái tên Đặng Văn Hậu nổi lên như một người tiên phong, không ngừng miệt mài thổi luồng sinh khí mới vào những tác phẩm đầy sắc màu. Anh không chỉ đơn thuần kế thừa một nghề truyền thống mà còn mang theo sứ mệnh lan tỏa giá trị văn hóa độc đáo này đến với thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế.
Ngày hội Xuân gắn kết – Tết yêu thương: Nơi Tết cổ truyền sống lại trong tim trẻ thơ!
Sáng ngày 17 tháng 1, gần 1.000 học sinh tiểu học đến từ sáu quận, huyện sôi động: Tân Bình, Tân Phú, Phú Nhuận, Quận 12, Hóc Môn và Củ Chi đã cùng nhau hòa mình vào không khí rộn ràng của Ngày hội giao lưu học sinh tiểu học “Xuân gắn kết – Tết yêu thương” năm học 2024-2025. Sự kiện do Phòng GD-ĐT quận Tân Bình đăng cai tổ chức, thực sự đã mang đến một mùa xuân tràn đầy yêu thương và ý nghĩa, đánh thức những giá trị văn hóa Tết cổ truyền trong tâm hồn các em.
Tò He – Hồn Việt ngàn năm trong sắc màu đất quê
Không ai biết chính xác tò he ra đời từ bao giờ, nhưng những câu đồng dao cổ xưa đã minh chứng cho sự tồn tại lâu đời của món đồ chơi này. Ngày nay, ngay giữa lòng Hà Nội, một làng nghề truyền thống vẫn miệt mài lưu giữ nét đẹp văn hóa ấy: làng Xuân La – được mệnh danh là cái nôi của nghề nặn tò he, một nghề độc nhất vô nhị. Theo lời kể của những người dân đang gìn giữ nghề tại làng Xuân La, nghề nặn tò he đã có mặt khoảng 400-500 năm trước.
Nghệ nhân Đặng Văn Hậu và hành trình giữ lửa tò he Xuân La
Nghệ nhân Đặng Văn Hậu, sinh năm 1985, là người con của làng tò he Xuân La (xã Phượng Dực, Phú Xuyên, Hà Nội). Với hơn 20 năm gắn bó, anh đã thổi hồn vào từng khối bột, gìn giữ, phát triển và lan tỏa niềm đam mê với tò he, mong muốn món đồ chơi dân gian này mãi là món ăn tinh thần nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ.
