Chuyện tò he: Hồn xưa thức dậy trên mạng xã hội

Trên những vỉa hè giờ đây đã vắng bóng những gánh tò he đơn sơ, nhưng trên không gian mạng, môn nghệ thuật dân gian này lại đang sống một cuộc đời mới. Đó là nhờ nghệ nhân Đặng Văn Hậu – người đã thổi hồn ký ức vào từng cục bột, mang nghệ thuậ nặn tò he đến gần hơn với cuộc sống hiện đại.

Nặn lại ký ức, tô màu hiện đại

Sinh năm 1985 tại làng tò he Xuân La, Đặng Văn Hậu lớn lên với những cục bột đầy màu sắc. Tình yêu nghề được nuôi dưỡng qua ba thế hệ trong gia đình đã thôi thúc anh không chỉ giữ gìn mà còn phải đổi mới. Anh đã tìm cách đưa tò he vào các thiết kế hiện đại, biến chúng thành những sản phẩm mang tính giáo dục. Nhưng bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 2008, khi Hà Nội siết chặt việc bán hàng rong.

Cửa hàng Tò He SÀI GÒN chuyên cung cấp dịch vụ thuê nghệ nhân to he biểu diễn trong các workshop nặn tò he và sự kiện với giá 600.000 ₫/giờ. Dịch vụ nặn tò he của chúng tôi có nhiều ưu điểm nổi bật như nghệ nhân có hơn 15 năm kinh nghiệm, dịch vụ tận tâm, uy tín và chuyên nghiệp.

Quý khách cần thuê nghệ nhân vui lòng liên hệ với cửa hàng Thuê Nghệ Nhân Tò He SÀI GÒN qua số hotline 038-377-3839 để được hỗ trợ! Xin cám ơn!

Nỗi trăn trở lớn nhất của anh Hậu là làm sao để nghề tò he truyền thống không bị mai một, mà còn có thể vươn xa hơn
Nỗi trăn trở lớn nhất của anh Hậu là làm sao để nghề tò he truyền thống không bị mai một, mà còn có thể vươn xa hơn. – Ảnh: Nghệ nhân Đặng Văn Hậu

Nhận thấy tò he truyền thống có nguy cơ biến mất khỏi đường phố, anh Hậu đã đưa ra một quyết định táo bạo: rời "chợ làng" để lên "chợ mạng". Khi đó, việc mua một chiếc máy tính không phải là chuyện nhỏ, và không ít người trong làng đã đặt câu hỏi: "Làm tò he thì mua máy tính làm gì?".

Với anh Hậu, chiếc máy tính không chỉ là công cụ, mà là cây cầu nối giữa quá khứ và tương lai. Anh tự mày mò học cách đăng bài, chỉnh sửa ảnh, viết nội dung và quản lý kênh truyền thông. Anh vừa là nghệ nhân, vừa là người tiên phong trong cuộc chuyển đổi số của làng nghề.

Hiệu quả đến bất ngờ vào khoảng năm 2017–2018. Sau khi anh phục chế và trình diễn những con giống bột cổ tại phố Hàng Mã, một bài viết trên mạng xã hội đã nhanh chóng lan truyền. Tò he của anh được nhiều người biết đến, thậm chí có người ở nước ngoài còn nhờ bạn bè mua và gửi sang. Anh Hậu nhận ra: mạng xã hội không chỉ là nơi để bán hàng, mà còn là phương tiện mạnh mẽ để lan tỏa giá trị văn hóa.

Dưới bàn tay anh, tò he không còn đơn thuần là món đồ chơi. Mỗi con giống bột giờ đây mang theo một câu chuyện, một ký ức và một nét văn hóa dân gian. Và nhờ có công nghệ, chúng đã tìm thấy một vị trí vững chắc trong lòng công chúng hiện đại.

Hồn xưa, chợ mới

Ban đầu, mạng xã hội chỉ là nơi để anh Hậu bán tò he. Nhưng rồi, anh nhận ra đó còn là một "sân khấu" lý tưởng để kể những câu chuyện văn hóa phía sau mỗi sản phẩm. Anh không chỉ phục dựng mẫu tò he truyền thống mà còn sáng tạo ra những nhân vật mới gần gũi hơn với thị hiếu của mọi người. Anh lắng nghe ý kiến, "thử phản ứng" của khán giả để không ngừng cải thiện sản phẩm.

Nhiều người coi mạng xã hội là chốn của những trào lưu "sớm nở tối tàn", nhưng với anh Hậu, đó lại là nơi để bảo tồn. Những bài viết, hình ảnh và câu chuyện được lưu giữ vĩnh viễn, tạo nên một "bảo tàng số" cho tò he. Mọi người có thể dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu về nét văn hóa này bất cứ lúc nào.

Các sự kiện khám phá văn hóa tò he luôn tạo nên sức hút lớn, lôi cuốn đông đảo người tham gia
Các sự kiện khám phá văn hóa tò he luôn tạo nên sức hút lớn, lôi cuốn đông đảo người tham gia – Ảnh: Nghệ nhân Đặng Văn Hậu

Tuy nhiên, việc vừa làm nghề, vừa sáng tạo nội dung khiến anh không tránh khỏi quá tải. "Một mình ôm hết thì không xuể", anh chia sẻ. Thế là anh quyết định xây dựng một đội ngũ, với những người đảm nhiệm vai trò khác nhau như làm nội dung, quản lý fanpage, và xây dựng chiến lược lâu dài. Nhờ đó, công việc trở nên chuyên nghiệp hơn, giúp anh tập trung vào chuyên môn của mình.

Hiện nay, tò he của anh Hậu đã tiếp cận được nhiều đối tượng, từ trẻ em đến người lớn, cả trong nước lẫn cộng đồng Việt kiều ở nước ngoài. Nhiều người mua tò he không phải để chơi, mà để "giữ lại một phần ký ức" về tuổi thơ.

Không chỉ dừng lại ở "chợ mạng", tò he qua tay anh Hậu còn xuất hiện tại trường học, sự kiện văn hóa, và các chương trình giao lưu với người nước ngoài. Mỗi lần như vậy, anh lại mang theo một thứ quan trọng hơn cả những con giống bột: đó là câu chuyện về văn hóa truyền thống, được kể lại một cách đầy cảm hứng cho thế hệ mới.

Về tác giả

Hà Tho

Nghệ nhân tò he Hà Tho

  • Nghề nghiệp: Nghệ nhân
  • Chuyên môn: Nặn tò he
  • Kinh nghiệm: Hơn 15 năm

Nghệ nhân tò he Hà Tho (sinh năm 1990, tại Thái Bình) là 1 nghệ nhân nặn tò he với hơn 15 năm kinh nghiệm biểu diễn và giảng dạy nặn tò he tại hàng ngàn sự kiện lớn nhỏ khác nhau. Hà Tho còn là chủ của cửa hàng Tò He SÀI GÒN, là 1 nghệ nhân đa tài – cô nặn tò he 1 cách điêu luyện với các mẫu tò he độc đáo và sáng tạo từ truyền thống đến hiện đại.

Cùng chuyên mục

Nghệ nhân Đặng Văn Hậu và hành trình giữ lửa tò he Xuân La

Nghệ nhân Đặng Văn Hậu, sinh năm 1985, là người con của làng tò he Xuân La (xã Phượng Dực, Phú Xuyên, Hà Nội). Với hơn 20 năm gắn bó, anh đã thổi hồn vào từng khối bột, gìn giữ, phát triển và lan tỏa niềm đam mê với tò he, mong muốn món đồ chơi dân gian này mãi là món ăn tinh thần nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ.

Tình yêu với tò he của anh Hậu được vun đắp từ chính gia đình dành trọn tâm huyết cho những con giống bột

Tò He – Hồn Việt ngàn năm trong sắc màu đất quê

Không ai biết chính xác tò he ra đời từ bao giờ, nhưng những câu đồng dao cổ xưa đã minh chứng cho sự tồn tại lâu đời của món đồ chơi này. Ngày nay, ngay giữa lòng Hà Nội, một làng nghề truyền thống vẫn miệt mài lưu giữ nét đẹp văn hóa ấy: làng Xuân La – được mệnh danh là cái nôi của nghề nặn tò he, một nghề độc nhất vô nhị. Theo lời kể của những người dân đang gìn giữ nghề tại làng Xuân La, nghề nặn tò he đã có mặt khoảng 400-500 năm trước.

Tò he là một món đồ chơi dân gian, một tác phẩm nghệ thuật thu nhỏ được nặn bằng bàn tay khéo léo của các nghệ nhân.

Tò he phố Hàng Mã: Nhịp cầu ký ức Trung thu xưa

Mỗi dịp Tết Trung thu về, giữa không khí rộn ràng của đèn lồng cá chép, mặt nạ giấy bồi và mâm cỗ đầy màu sắc, có một món đồ chơi dân gian lặng lẽ tô điểm thêm cho bức tranh lễ hội: đó chính là những con tò he.

Gian hàng tò he của Nghệ nhân Đặng Văn Hậu giữa phố Hàng Mã

Tò he Việt – Đồ chơi ăn được khiến khách Tây ngỡ ngàng

Việt Nam luôn là điểm đến hấp dẫn du khách quốc tế không chỉ bởi cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, những di tích lịch sử hùng vĩ hay ẩm thực phong phú, mà còn bởi sự đa dạng và chiều sâu trong đời sống văn hóa. Đôi khi, những điều giản dị, quen thuộc trong cuộc sống thường ngày của người Việt lại trở nên vô cùng thú vị và đặc biệt trong mắt những vị khách phương xa, bởi chúng ẩn chứa những câu chuyện đầy ý nghĩa.

Những vị khách nước ngoài khi được nghe kể về tò he đã vô cùng ngạc nhiên ở phần nguyên liệu

Tò he – Nét đẹp xứ Đoài vươn mình ra thế giới

Là món đồ chơi dân dã đậm hồn quê, tò he (còn gọi là con giống bột) đã vượt ra khỏi lũy tre làng của đồng bằng Bắc Bộ để hiện diện khắp mọi miền đất nước. Dù nhịp sống hiện đại có cuốn đi bao đổi thay, những hình thù ngộ nghĩnh từ thứ bột nặn dân dã đa sắc màu ấy vẫn luôn có sức lôi cuốn mãnh liệt với trẻ thơ, đồng thời khơi gợi miền ký ức tươi đẹp trong lòng nhiều thế hệ.

Nhiều mẫu tò he mới để bắt kịp xu hướng của thời đại mới

Workshop nặn tò he “Tò Hay He - Nghe Chuyện Nghề”

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, những giá trị văn hóa truyền thống đang dần mai một. May mắn thay, vẫn có những người trẻ tâm huyết nỗ lực gìn giữ và thổi một luồng sinh khí mới vào các nét đẹp xưa. Một trong những sự kiện ý nghĩa đó là workshop nặn tò he “Tò Hay He - Nghe chuyện nghề” vừa diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội, một chương trình độc đáo giúp giới trẻ khám phá và yêu hơn nghệ thuật nặn tò he - món đồ chơi dân gian đầy màu sắc.

Workshop Tò Hay He - Nghe Chuyện Nghề

Người thổi hồn cho tò he làng Xuân La

Trong số ít ỏi những nghệ nhân còn giữ nghề nặn tò he tại làng Xuân La, huyện Phú Xuyên, Hà Nội, cái tên Đặng Văn Hậu nổi lên như một người tiên phong, không ngừng miệt mài thổi luồng sinh khí mới vào những tác phẩm đầy sắc màu. Anh không chỉ đơn thuần kế thừa một nghề truyền thống mà còn mang theo sứ mệnh lan tỏa giá trị văn hóa độc đáo này đến với thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế.

Chân dung Nghệ nhân tò he Đặng Văn Hậu

Nặn tò he và xếp lá dừa tại Thảo Cầm Viên vào ngày Tết Đoan Ngọ 2025

Sáng ngày 27-5, không khí tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn trở nên sôi động hơn bao giờ hết với lễ khai mạc hoành tráng của Lễ hội Mừng Tết Đoan Ngọ - Vui Tết Thiếu Nhi. Sự kiện đặc biệt này đã chính thức khởi động chuỗi hoạt động vui hè đầy hấp dẫn dành riêng cho các bạn nhỏ, kéo dài đến hết ngày 1-6.

Khách tham quan thích thú xem nghệ nhân nặn tò he biểu diễn

038-377-3839
ZALO