Chuyện tò he: Hồn xưa thức dậy trên mạng xã hội

Trên những vỉa hè giờ đây đã vắng bóng những gánh tò he đơn sơ, nhưng trên không gian mạng, môn nghệ thuật dân gian này lại đang sống một cuộc đời mới. Đó là nhờ nghệ nhân Đặng Văn Hậu – người đã thổi hồn ký ức vào từng cục bột, mang nghệ thuậ nặn tò he đến gần hơn với cuộc sống hiện đại.

Nặn lại ký ức, tô màu hiện đại

Sinh năm 1985 tại làng tò he Xuân La, Đặng Văn Hậu lớn lên với những cục bột đầy màu sắc. Tình yêu nghề được nuôi dưỡng qua ba thế hệ trong gia đình đã thôi thúc anh không chỉ giữ gìn mà còn phải đổi mới. Anh đã tìm cách đưa tò he vào các thiết kế hiện đại, biến chúng thành những sản phẩm mang tính giáo dục. Nhưng bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 2008, khi Hà Nội siết chặt việc bán hàng rong.

Cửa hàng TÒ HE SÀI GÒN chuyên cung cấp dịch vụ thuê nghệ nhân to he biểu diễn trong các workshop nặn tò he và sự kiện với giá 600.000 ₫/giờ. Dịch vụ nặn tò he của chúng tôi có nhiều ưu điểm nổi bật như nghệ nhân có hơn 15 năm kinh nghiệm, dịch vụ tận tâm, uy tín và chuyên nghiệp.

Quý khách cần thuê nghệ nhân vui lòng liên hệ với cửa hàng THUÊ NGHỆ NHÂN TÒ HE SÀI GÒN qua số hotline 038-377-3839 để được hỗ trợ! Xin cám ơn!

Nỗi trăn trở lớn nhất của anh Hậu là làm sao để nghề tò he truyền thống không bị mai một, mà còn có thể vươn xa hơn
Nỗi trăn trở lớn nhất của anh Hậu là làm sao để nghề tò he truyền thống không bị mai một, mà còn có thể vươn xa hơn. – Ảnh: Nghệ nhân Đặng Văn Hậu

Nhận thấy tò he truyền thống có nguy cơ biến mất khỏi đường phố, anh Hậu đã đưa ra một quyết định táo bạo: rời "chợ làng" để lên "chợ mạng". Khi đó, việc mua một chiếc máy tính không phải là chuyện nhỏ, và không ít người trong làng đã đặt câu hỏi: "Làm tò he thì mua máy tính làm gì?".

Với anh Hậu, chiếc máy tính không chỉ là công cụ, mà là cây cầu nối giữa quá khứ và tương lai. Anh tự mày mò học cách đăng bài, chỉnh sửa ảnh, viết nội dung và quản lý kênh truyền thông. Anh vừa là nghệ nhân, vừa là người tiên phong trong cuộc chuyển đổi số của làng nghề.

Hiệu quả đến bất ngờ vào khoảng năm 2017–2018. Sau khi anh phục chế và trình diễn những con giống bột cổ tại phố Hàng Mã, một bài viết trên mạng xã hội đã nhanh chóng lan truyền. Tò he của anh được nhiều người biết đến, thậm chí có người ở nước ngoài còn nhờ bạn bè mua và gửi sang. Anh Hậu nhận ra: mạng xã hội không chỉ là nơi để bán hàng, mà còn là phương tiện mạnh mẽ để lan tỏa giá trị văn hóa.

Dưới bàn tay anh, tò he không còn đơn thuần là món đồ chơi. Mỗi con giống bột giờ đây mang theo một câu chuyện, một ký ức và một nét văn hóa dân gian. Và nhờ có công nghệ, chúng đã tìm thấy một vị trí vững chắc trong lòng công chúng hiện đại.

Hồn xưa, chợ mới

Ban đầu, mạng xã hội chỉ là nơi để anh Hậu bán tò he. Nhưng rồi, anh nhận ra đó còn là một "sân khấu" lý tưởng để kể những câu chuyện văn hóa phía sau mỗi sản phẩm. Anh không chỉ phục dựng mẫu tò he truyền thống mà còn sáng tạo ra những nhân vật mới gần gũi hơn với thị hiếu của mọi người. Anh lắng nghe ý kiến, "thử phản ứng" của khán giả để không ngừng cải thiện sản phẩm.

Nhiều người coi mạng xã hội là chốn của những trào lưu "sớm nở tối tàn", nhưng với anh Hậu, đó lại là nơi để bảo tồn. Những bài viết, hình ảnh và câu chuyện được lưu giữ vĩnh viễn, tạo nên một "bảo tàng số" cho tò he. Mọi người có thể dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu về nét văn hóa này bất cứ lúc nào.

Các sự kiện khám phá văn hóa tò he luôn tạo nên sức hút lớn, lôi cuốn đông đảo người tham gia
Các sự kiện khám phá văn hóa tò he luôn tạo nên sức hút lớn, lôi cuốn đông đảo người tham gia – Ảnh: Nghệ nhân Đặng Văn Hậu

Tuy nhiên, việc vừa làm nghề, vừa sáng tạo nội dung khiến anh không tránh khỏi quá tải. "Một mình ôm hết thì không xuể", anh chia sẻ. Thế là anh quyết định xây dựng một đội ngũ, với những người đảm nhiệm vai trò khác nhau như làm nội dung, quản lý fanpage, và xây dựng chiến lược lâu dài. Nhờ đó, công việc trở nên chuyên nghiệp hơn, giúp anh tập trung vào chuyên môn của mình.

Hiện nay, tò he của anh Hậu đã tiếp cận được nhiều đối tượng, từ trẻ em đến người lớn, cả trong nước lẫn cộng đồng Việt kiều ở nước ngoài. Nhiều người mua tò he không phải để chơi, mà để "giữ lại một phần ký ức" về tuổi thơ.

Không chỉ dừng lại ở "chợ mạng", tò he qua tay anh Hậu còn xuất hiện tại trường học, sự kiện văn hóa, và các chương trình giao lưu với người nước ngoài. Mỗi lần như vậy, anh lại mang theo một thứ quan trọng hơn cả những con giống bột: đó là câu chuyện về văn hóa truyền thống, được kể lại một cách đầy cảm hứng cho thế hệ mới.

Về tác giả

Hà Tho

Nghệ nhân tò he Hà Tho

  • Nghề nghiệp: Nghệ nhân
  • Chuyên môn: Nặn tò he
  • Kinh nghiệm: Hơn 15 năm

Nghệ nhân tò he Hà Tho (sinh năm 1990, tại Thái Bình) là 1 nghệ nhân nặn tò he với hơn 15 năm kinh nghiệm biểu diễn và giảng dạy nặn tò he tại hàng ngàn sự kiện lớn nhỏ khác nhau. Hà Tho còn là chủ của cửa hàng TÒ HE SÀI GÒN, là 1 nghệ nhân đa tài – cô nặn tò he 1 cách điêu luyện với các mẫu tò he độc đáo và sáng tạo từ truyền thống đến hiện đại.

Cùng chuyên mục

Ngày hội Xuân gắn kết – Tết yêu thương: Nơi Tết cổ truyền sống lại trong tim trẻ thơ!

Sáng ngày 17 tháng 1, gần 1.000 học sinh tiểu học đến từ sáu quận, huyện sôi động: Tân Bình, Tân Phú, Phú Nhuận, Quận 12, Hóc Môn và Củ Chi đã cùng nhau hòa mình vào không khí rộn ràng của Ngày hội giao lưu học sinh tiểu học “Xuân gắn kết – Tết yêu thương” năm học 2024-2025. Sự kiện do Phòng GD-ĐT quận Tân Bình đăng cai tổ chức, thực sự đã mang đến một mùa xuân tràn đầy yêu thương và ý nghĩa, đánh thức những giá trị văn hóa Tết cổ truyền trong tâm hồn các em.

Học sinh được trải nghiệm nặn tò he cùng nghệ nhân trong ngày hội

Người thổi hồn cho tò he làng Xuân La

Trong số ít ỏi những nghệ nhân còn giữ nghề nặn tò he tại làng Xuân La, huyện Phú Xuyên, Hà Nội, cái tên Đặng Văn Hậu nổi lên như một người tiên phong, không ngừng miệt mài thổi luồng sinh khí mới vào những tác phẩm đầy sắc màu. Anh không chỉ đơn thuần kế thừa một nghề truyền thống mà còn mang theo sứ mệnh lan tỏa giá trị văn hóa độc đáo này đến với thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế.

Chân dung Nghệ nhân tò he Đặng Văn Hậu

Tò he – Nét văn hóa dân gian độc đáo của người Việt

Đối với mỗi người dân Việt Nam, tò he không đơn thuần là một món đồ chơi tuổi thơ đầy màu sắc mà còn là một biểu tượng văn hóa dân gian đậm đà bản sắc dân tộc, được gìn giữ và truyền thừa qua bao thế hệ. Món đồ chơi tinh xảo từ bột này ẩn chứa cả một câu chuyện dài về sự sáng tạo, thích nghi và kiên cường của những nghệ nhân giữ lửa nghề.

Gian hàng tò he trên phố Hàng Mã thu hút nhiều người quan tâm

Nghệ nhân Đặng Văn Hậu và hành trình giữ lửa tò he Xuân La

Nghệ nhân Đặng Văn Hậu, sinh năm 1985, là người con của làng tò he Xuân La (xã Phượng Dực, Phú Xuyên, Hà Nội). Với hơn 20 năm gắn bó, anh đã thổi hồn vào từng khối bột, gìn giữ, phát triển và lan tỏa niềm đam mê với tò he, mong muốn món đồ chơi dân gian này mãi là món ăn tinh thần nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ.

Tình yêu với tò he của anh Hậu được vun đắp từ chính gia đình dành trọn tâm huyết cho những con giống bột

Tò He: Nét tinh hoa đất Việt vượt thời gian

Xưa kia, trong dòng chảy văn hóa dân gian Việt Nam, tò he không chỉ là một món đồ chơi mà còn mang trong mình nhiều ý nghĩa sâu sắc: là thú vui giải trí, là món ăn vặt tuổi thơ, và là cả vật phẩm linh thiêng trong các nghi lễ, cúng bái. Cái tên tò he đã gắn liền với đời sống người dân từ rất lâu, và dù nghề nặn tò he có mặt ở nhiều nơi, nổi tiếng nhất phải kể đến làng Xuân La, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Theo lời kể của một cụ cao niên trong làng, nghề nặn tò he đã có lịch sử hơn 300 năm, dù đến nay vẫn chưa có tài liệu chính xác xác định thời điểm ra đời cụ thể của nó.

Tò He: Nét tinh hoa đất Việt vượt thời gian

Tò he – Nét đẹp xứ Đoài vươn mình ra thế giới

Là món đồ chơi dân dã đậm hồn quê, tò he (còn gọi là con giống bột) đã vượt ra khỏi lũy tre làng của đồng bằng Bắc Bộ để hiện diện khắp mọi miền đất nước. Dù nhịp sống hiện đại có cuốn đi bao đổi thay, những hình thù ngộ nghĩnh từ thứ bột nặn dân dã đa sắc màu ấy vẫn luôn có sức lôi cuốn mãnh liệt với trẻ thơ, đồng thời khơi gợi miền ký ức tươi đẹp trong lòng nhiều thế hệ.

Nhiều mẫu tò he mới để bắt kịp xu hướng của thời đại mới

Tò he Xuân La - Hồn quê rực rỡ sắc màu giữa lòng lễ hội Trung Thu Hà Nội

Tò he, món quà Trung thu truyền thống, được nhào nặn từ những nắm bột gạo mộc mạc. Qua đôi bàn tay tài hoa, khéo léo của các nghệ nhân làng Xuân La (xã Phượng Dực, Hà Nội), chúng biến hóa thành những chú tò he muôn hình, muôn vẻ. Không chỉ đơn thuần là tạo hình, người nghệ nhân còn thổi hồn vào món đồ chơi dân gian này, tạo nên những sắc màu, hình hài mới đầy sáng tạo nhưng vẫn giữ trọn vẹn nét truyền thống hoài niệm. Để rồi, mỗi dịp Tết Trung thu, cùng với mâm ngũ quả, đèn ông sao …. những chú tò he truyền thống vẫn rộn ràng cùng con trẻ đón trăng.

Tò he, món đồ chơi dân gian gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt

038-377-3839
ZALO