Tò he – Nét đẹp xứ Đoài vươn mình ra thế giới

Là món đồ chơi dân dã đậm hồn quê, tò he (còn gọi là con giống bột) đã vượt ra khỏi lũy tre làng của đồng bằng Bắc Bộ để hiện diện khắp mọi miền đất nước. Dù nhịp sống hiện đại có cuốn đi bao đổi thay, những hình thù ngộ nghĩnh từ thứ bột nặn dân dã đa sắc màu ấy vẫn luôn có sức lôi cuốn mãnh liệt với trẻ thơ, đồng thời khơi gợi miền ký ức tươi đẹp trong lòng nhiều thế hệ.

Cội nguồn bị lãng quên và "cái nôi" Xuân La

Thật đáng tiếc, hầu như những tư liệu về nghề nặn tò he đã thất truyền, khiến chúng ta không còn ai biết chính xác nét văn hóa dân gian độc đáo này bắt nguồn từ đâu và do ai sáng tạo nên.

Cửa hàng Tò He SÀI GÒN chuyên cung cấp dịch vụ thuê nghệ nhân to he biểu diễn trong các workshop nặn tò he và sự kiện với giá 600.000 ₫/giờ. Dịch vụ nặn tò he của chúng tôi có nhiều ưu điểm nổi bật như nghệ nhân có hơn 15 năm kinh nghiệm, dịch vụ tận tâm, uy tín và chuyên nghiệp.

Quý khách cần thuê nghệ nhân vui lòng liên hệ với cửa hàng Thuê Nghệ Nhân Tò He SÀI GÒN qua số hotline 038-377-3839 để được hỗ trợ! Xin cám ơn!

Ngày nay, người ta chỉ biết rằng, làng Xuân La chính là "cái nôi" sản sinh ra nhiều dòng họ nổi tiếng với tài năng nặn tò he xuất chúng. Họ là những nghệ nhân dân gian, bằng tình yêu và trách nhiệm sâu sắc, đã và đang miệt mài gìn giữ, bảo tồn nghề truyền thống quý báu của cha ông.

Nhiều mẫu tò he mới để bắt kịp xu hướng của thời đại mới
Nhiều mẫu tò he mới để bắt kịp xu hướng của thời đại mới – Ảnh: Báo Cà Mau

Bột nặn tò he – Hương vị đồng quê trong từng sắc màu

Là đồ chơi dân gian, nguyên liệu làm nên tò he cũng mang đậm chất thôn quê mộc mạc. Để tạo nên loại bột nặn mềm, xốp và có độ kết dính lý tưởng, người nghệ nhân trộn đều gạo nếp và gạo tẻ, ngâm nước, sau đó giã nhuyễn thành bột mịn. Bột được nhào nặn kỹ lưỡng cho đến khi không còn dính tay rồi đem luộc chín, sau đó trộn với các loại phẩm màu tự nhiên hoặc phẩm màu thực phẩm an toàn.

Bột nặn tò he thường được làm từ gạo nếp và gạo tẻ
Bột nặn tò he thường được làm từ gạo nếp và gạo tẻ – Ảnh: Báo Cà Mau

Quan trọng nhất chính là khâu nặn tạo hình sản phẩm. Bên cạnh những hình mẫu có sẵn, nghệ nhân còn cần có óc sáng tạo tinh tế để biến hóa ra những hình dáng độc đáo, lạ mắt. Khâu phối màu cũng vô cùng quan trọng, cần đảm bảo sự hài hòa và tươi sáng để thu hút ánh nhìn của các bạn nhỏ. Một chiếc tò he đạt chất lượng phải có phần bột nặn bóng, mượt, màu sắc bắt mắt và đặc biệt là có thể giữ được lâu bền.

Từ vật phẩm cúng tế đến đồ chơi dân gian

Đối với những sản phẩm nặn hình người hay con vật, người nghệ nhân cần phải truyền được cái "thần" vào tác phẩm của mình. Thời xưa, tò he thường được nặn theo hình dáng các con vật biểu tượng trong các đền, chùa hoặc gắn liền với quá trình lao động sản xuất của nông dân, bao gồm: tứ linh, tam sư hay lục súc. Chúng được sử dụng như vật phẩm dâng cúng tại các hội đình làng. Về sau này, tò he dần trở thành thứ đồ chơi dân gian quen thuộc với trẻ nhỏ, từ đó hình dạng và mẫu mã tò he cũng đa dạng hơn, mở ra không gian sáng tạo bất tận cho người nghệ nhân.

Tò he là một món đồ chơi dân gian quen thuộc của trẻ nhỏ với nhiều hình dạng và mẫu mã
Tò he là một món đồ chơi dân gian quen thuộc của trẻ nhỏ với nhiều hình dạng và mẫu mã – Ảnh: Báo Cà Mau

Tò he Việt – Vươn ra biển lớn

Ngày nay, để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa độc đáo của tò he Việt, những "con giống bột" đã mạnh dạn bước ra thế giới bên ngoài, được giới thiệu rộng rãi đến bạn bè trong và ngoài nước. Tò he giờ đây không chỉ là một món đồ chơi mà còn là sản phẩm du lịch có tiếng, với chất liệu thân thiện với môi trường.

Ngày nay tò he Việt được giới thiệu rộng rãi đến bạn bè trong và ngoài nước và còn là sản phẩm du lịch nổi tiếng, với chất liệu thân thiện với môi trường
Ngày nay tò he Việt được giới thiệu rộng rãi đến bạn bè trong và ngoài nước và còn là sản phẩm du lịch nổi tiếng, với chất liệu thân thiện với môi trường – Ảnh: Báo Cà Mau

Giữa muôn vàn sản phẩm đồ chơi hiện đại lấp lánh, những chiếc tò he đa sắc màu vẫn giữ được sức hút kỳ diệu với trẻ nhỏ. Còn đối với người lớn, tò he vẫn mãi là miền ký ức đầy hoài niệm, nhắc nhớ về hai tiếng "quê hương" thân thương.

Về tác giả

Hà Tho

Nghệ nhân tò he Hà Tho

  • Nghề nghiệp: Nghệ nhân
  • Chuyên môn: Nặn tò he
  • Kinh nghiệm: Hơn 15 năm

Nghệ nhân tò he Hà Tho (sinh năm 1990, tại Thái Bình) là 1 nghệ nhân nặn tò he với hơn 15 năm kinh nghiệm biểu diễn và giảng dạy nặn tò he tại hàng ngàn sự kiện lớn nhỏ khác nhau. Hà Tho còn là chủ của cửa hàng Tò He SÀI GÒN, là 1 nghệ nhân đa tài – cô nặn tò he 1 cách điêu luyện với các mẫu tò he độc đáo và sáng tạo từ truyền thống đến hiện đại.

Cùng chuyên mục

Chuyện tò he: Hồn xưa thức dậy trên mạng xã hội

Trên những vỉa hè giờ đây đã vắng bóng những gánh tò he đơn sơ, nhưng trên không gian mạng, môn nghệ thuật dân gian này lại đang sống một cuộc đời mới. Đó là nhờ nghệ nhân Đặng Văn Hậu – người đã thổi hồn ký ức vào từng cục bột, mang nghệ thuậ nặn tò he đến gần hơn với cuộc sống hiện đại.

Nỗi trăn trở lớn nhất của anh Hậu là làm sao để nghề tò he truyền thống không bị mai một, mà còn có thể vươn xa hơn

Ngày hội Xuân gắn kết – Tết yêu thương: Nơi Tết cổ truyền sống lại trong tim trẻ thơ!

Sáng ngày 17 tháng 1, gần 1.000 học sinh tiểu học đến từ sáu quận, huyện sôi động: Tân Bình, Tân Phú, Phú Nhuận, Quận 12, Hóc Môn và Củ Chi đã cùng nhau hòa mình vào không khí rộn ràng của Ngày hội giao lưu học sinh tiểu học “Xuân gắn kết – Tết yêu thương” năm học 2024-2025. Sự kiện do Phòng GD-ĐT quận Tân Bình đăng cai tổ chức, thực sự đã mang đến một mùa xuân tràn đầy yêu thương và ý nghĩa, đánh thức những giá trị văn hóa Tết cổ truyền trong tâm hồn các em.

Học sinh được trải nghiệm nặn tò he cùng nghệ nhân trong ngày hội

Tò He: Nét tinh hoa đất Việt vượt thời gian

Xưa kia, trong dòng chảy văn hóa dân gian Việt Nam, tò he không chỉ là một món đồ chơi mà còn mang trong mình nhiều ý nghĩa sâu sắc: là thú vui giải trí, là món ăn vặt tuổi thơ, và là cả vật phẩm linh thiêng trong các nghi lễ, cúng bái. Cái tên tò he đã gắn liền với đời sống người dân từ rất lâu, và dù nghề nặn tò he có mặt ở nhiều nơi, nổi tiếng nhất phải kể đến làng Xuân La, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Theo lời kể của một cụ cao niên trong làng, nghề nặn tò he đã có lịch sử hơn 300 năm, dù đến nay vẫn chưa có tài liệu chính xác xác định thời điểm ra đời cụ thể của nó.

Tò He: Nét tinh hoa đất Việt vượt thời gian

Tò he Xuân La - Hồn quê rực rỡ sắc màu giữa lòng lễ hội Trung Thu Hà Nội

Tò he, món quà Trung thu truyền thống, được nhào nặn từ những nắm bột gạo mộc mạc. Qua đôi bàn tay tài hoa, khéo léo của các nghệ nhân làng Xuân La (xã Phượng Dực, Hà Nội), chúng biến hóa thành những chú tò he muôn hình, muôn vẻ. Không chỉ đơn thuần là tạo hình, người nghệ nhân còn thổi hồn vào món đồ chơi dân gian này, tạo nên những sắc màu, hình hài mới đầy sáng tạo nhưng vẫn giữ trọn vẹn nét truyền thống hoài niệm. Để rồi, mỗi dịp Tết Trung thu, cùng với mâm ngũ quả, đèn ông sao …. những chú tò he truyền thống vẫn rộn ràng cùng con trẻ đón trăng.

Tò he, món đồ chơi dân gian gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt

Tò he – Nét văn hóa dân gian độc đáo của người Việt

Đối với mỗi người dân Việt Nam, tò he không đơn thuần là một món đồ chơi tuổi thơ đầy màu sắc mà còn là một biểu tượng văn hóa dân gian đậm đà bản sắc dân tộc, được gìn giữ và truyền thừa qua bao thế hệ. Món đồ chơi tinh xảo từ bột này ẩn chứa cả một câu chuyện dài về sự sáng tạo, thích nghi và kiên cường của những nghệ nhân giữ lửa nghề.

Gian hàng tò he trên phố Hàng Mã thu hút nhiều người quan tâm

Giữ hồn quê giữa lòng phố thị: Hành trình Tò He Sài Gòn mang niềm vui đến sự kiện Quốc Tế Thiếu Nhi tại HaloLand

Nắng Sài Gòn chiều 01/06 đổ lửa, nhưng bước chân vào không gian của Halo Building tại số 104 Mai Thị Lựu thì cái nóng như tan biến hết. Nghĩ lại thấy vui vui, 15 trong nghề nặn tò he, đi qua biết bao nhiêu mùa Tết, mùa hội trăng rằm. Vậy mà cái không khí rộn ràng tại sự kiện Điểm Tô Khoảnh Khắc - Khắc Họa Yêu Thương do HaloLand tổ chức vẫn làm một nghệ nhân tò he như Hà Tho này thấy bồi hồi lạ lùng.

Nghệ nhân Hà Tho giới thiệu về nghệ thuật nặn tò he

Người thổi hồn cho tò he làng Xuân La

Trong số ít ỏi những nghệ nhân còn giữ nghề nặn tò he tại làng Xuân La, huyện Phú Xuyên, Hà Nội, cái tên Đặng Văn Hậu nổi lên như một người tiên phong, không ngừng miệt mài thổi luồng sinh khí mới vào những tác phẩm đầy sắc màu. Anh không chỉ đơn thuần kế thừa một nghề truyền thống mà còn mang theo sứ mệnh lan tỏa giá trị văn hóa độc đáo này đến với thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế.

Chân dung Nghệ nhân tò he Đặng Văn Hậu

038-377-3839
ZALO