Tò He – Hồn Việt ngàn năm trong sắc màu đất quê

Không ai biết chính xác tò he ra đời từ bao giờ, nhưng những câu đồng dao cổ xưa đã minh chứng cho sự tồn tại lâu đời của món đồ chơi này. Ngày nay, ngay giữa lòng Hà Nội, một làng nghề truyền thống vẫn miệt mài lưu giữ nét đẹp văn hóa ấy: làng Xuân La – được mệnh danh là "cái nôi" của nghề nặn tò he, một nghề "độc nhất vô nhị". Theo lời kể của những người dân đang gìn giữ nghề tại làng Xuân La, nghề nặn tò he đã có mặt khoảng 400-500 năm trước.

Tò he, món đồ chơi dân gian thuần chất thôn quê, đã len lỏi vào tâm hồn bao thế hệ người Việt. Từ những đôi bàn tay tài hoa và trái tim đầy nhiệt huyết, người nghệ nhân đã "thổi hồn" vào thứ bột vô tri, biến chúng thành những tác phẩm nghệ thuật đầy sáng tạo, rực rỡ sắc màu.

Cửa hàng TÒ HE SÀI GÒN chuyên cung cấp dịch vụ thuê nghệ nhân to he biểu diễn trong các workshop nặn tò he và sự kiện với giá 600.000 ₫/giờ. Dịch vụ nặn tò he của chúng tôi có nhiều ưu điểm nổi bật như nghệ nhân có hơn 15 năm kinh nghiệm, dịch vụ tận tâm, uy tín và chuyên nghiệp.

Quý khách cần thuê nghệ nhân vui lòng liên hệ với cửa hàng THUÊ NGHỆ NHÂN TÒ HE SÀI GÒN qua số hotline 038-377-3839 để được hỗ trợ! Xin cám ơn!

Xưa kia, tò he không chỉ là đồ chơi mà còn là một nét văn hóa dân gian đặc sắc ở các vùng quê Việt Nam, đặc biệt là Bắc Bộ. Ban đầu, tò he được dùng trong các nghi lễ cúng bái với hình thù các con vật, nên còn có tên gọi khác là "đồ chơi chim cò".

Bí quyết tạo nên những con tò he sống động

Nguyên liệu chính để tạo nên những con tò he độc đáo là bột gạo nếp và gạo tẻ trộn đều, ngâm nước, rồi xay hoặc giã mịn. Gạo nếp đặc biệt được ưu tiên vì dễ chế biến và cho ra sản phẩm chất lượng hơn. Bột sau khi nhào kỹ đến độ không dính tay sẽ được nắm thành từng nắm nhỏ và luộc chín. Nghệ nhân tò he Đặng Văn Hậu ở thôn Xuân La tiết lộ bí quyết: "Quan trọng nhất là kỹ thuật luộc và làm bột phải theo thời tiết. Mùa đông bột cần dẻo hơn mùa hè."

Sau công đoạn làm bột, người nghệ nhân sẽ "đấu" màu và nặn hình. Màu sắc dùng để nhuộm bột hoàn toàn từ thiên nhiên, chiết xuất từ các loại lá cây, rau củ ăn được. Ví dụ, màu đỏ từ quả gấc, màu đen từ cây nhọ nồi, màu xanh từ lá trầu không hay lá riềng. Để có được những sản phẩm tò he bóng mượt, màu sắc tươi đẹp và bền màu, đòi hỏi quy trình làm bột phải thật công phu và kỹ thuật pha màu phải chuẩn xác.

Chị Đỗ Bích Phượng (huyện Thường Tín), một người thuộc thế hệ 8X, bồi hồi chia sẻ: "Hồi nhỏ, cứ mỗi dịp đi chơi lễ hội hay Tết, bố mẹ thường mua cho mình những con tò he hình rồng, phượng, hổ… hay các nhân vật hoạt hình ngộ nghĩnh như công chúa, nàng Bạch Tuyết… Mình rất thích. Ngoài màu sắc rực rỡ, mùi thơm từ bột làm bằng nguyên liệu tự nhiên thực sự rất an toàn cho trẻ nhỏ. Mình mong muốn nghề tò he này sẽ được gìn giữ mãi cho các thế hệ sau."

Tò He – Từ đồ chơi dân gian đến sản phẩm du lịch độc đáo

Tò he không chỉ là món đồ chơi mang đậm hồn dân tộc mà từ lâu đã được xem như những tác phẩm nghệ thuật, có sức hấp dẫn đặc biệt với mọi người. Tuy nhiên, nghề truyền thống này đang đứng trước nguy cơ mai một. Vì vậy, cần có những biện pháp tích cực để bảo tồn và phát huy, để tò he luôn là nét đẹp văn hóa dân gian của dân tộc.

Nghệ nhân Đặng Văn Tẫn, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Nghệ nhân tò he Xuân La, nhấn mạnh: "Nghề nặn tò he ở làng Xuân La không chỉ là một nghề mưu sinh mà đã trở thành nét đẹp văn hóa dân gian, góp phần giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, bản sắc văn hóa và cội nguồn dân tộc Việt Nam." Ông Tẫn chia sẻ thêm về các hoạt động quảng bá: "Cứ dịp cuối tuần, tôi cùng các nghệ nhân trong làng lại mang tò he lên phố đi bộ Hồ Gươm.

Chúng tôi không chỉ bán các sản phẩm nặn sẵn mà còn tạo điều kiện cho trẻ em và du khách được trải nghiệm tự tay nặn tò he theo ý thích. Hoạt động này không chỉ giúp giữ gìn mà còn quảng bá nét đẹp văn hóa dân gian, đưa tò he trở thành một sản phẩm du lịch độc đáo."

Với chỉ 20.000-25.000 đồng, du khách đến phố đi bộ Hồ Gươm vào dịp cuối tuần có cơ hội được "biến hóa" thành nghệ nhân, tự tay nặn ra những con tò he của riêng mình. Các nghệ nhân sẽ chuẩn bị sẵn những khay bột với đủ sắc màu: trắng, đen, xanh, đỏ, tím, vàng… Trong quá trình trải nghiệm, du khách sẽ được hướng dẫn các bước cơ bản, từ việc thoa sáp ong vào tay để tránh dính bột, đến cách uốn nắn, tạo hình cho tò he.

Theo ông Tẫn, thoạt nhìn nhiều người có thể nghĩ nặn tò he đơn giản, nhưng thực tế không hề dễ dàng. "Nặn tò he như một môn nghệ thuật, đòi hỏi người làm phải khéo léo cùng với trí tưởng tượng phong phú," ông nói. Nếu như trước đây, các hình mẫu tò he chủ yếu là cây cối, quả, con giống, hay nhân vật cổ tích, thì ngày nay tò he đã trở nên đa dạng hơn rất nhiều.

Lan tỏa tò he đến với bạn bè quốc tế

Ông Lê Tiến Xuân, Trưởng phòng Kinh tế huyện Phú Xuyên, khẳng định: "Làng nghề nặn tò he ở Phú Xuyên là làng nghề độc đáo với nhiều nghệ nhân có đôi 'bàn tay vàng'. Họ rất khéo léo, tỉ mỉ để tạo ra những sản phẩm đậm chất dân gian, góp phần nâng cao đời sống kinh tế của người dân." Hiện tại, sản phẩm tò he đã được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao.

"Chúng tôi mong muốn UBND TP. Hà Nội, Sở Công Thương… tiếp tục có những chương trình xúc tiến, quảng bá, mở thêm những điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, làng nghề truyền thống để làng nghề tò he huyện Phú Xuyên nói riêng và làng nghề Hà Nội nói chung được nhiều người dân, du khách trong và ngoài nước biết đến," ông Xuân nhấn mạnh.

Hiện nay, các nghệ nhân làng Xuân La vẫn miệt mài làm tò he và truyền dạy nghề cho con cháu. Tuy nhiên, mong mỏi lớn nhất của họ là làm sao để làng nghề tiếp tục phát triển, và các thế hệ sau luôn tự hào, trân trọng, gìn giữ. Đồng thời, họ cũng mong nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng trong việc định hướng phát triển cho làng nghề, đặc biệt là sự giúp đỡ của các nhà khoa học trong việc nghiên cứu, tìm ra chất liệu mới để tò he không chỉ đẹp mà còn bền hơn. Chỉ có như vậy, làng nghề Xuân La mới phát huy hết nội lực và tò he Việt Nam mới có thể vươn ra "sân chơi" lớn hơn trên trường quốc tế.

Về tác giả

Cùng chuyên mục

Workshop nặn tò he tại Khải Hoàn Prime TpHCM

Xin chào cả nhà Khải Hoàn Prime thân mến! Hôm nay thực sự là một ngày tuyệt vời và đáng nhớ khi Tò He Sài Gòn được đồng hành cùng các anh chị em trong buổi workshop nặn tò he tại Khải Hoàn Prime.

Tò he: Sức hút vượt thời gian của món đồ chơi truyền thống Việt Nam

Cuộc sống không ngừng đổi thay và phát triển, kéo theo sự ra đời của vô vàn món đồ chơi hiện đại. Thế nhưng, giữa dòng chảy hối hả đó, những món đồ chơi truyền thống vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong lòng công chúng, và tò he chính là một minh chứng sống động.

Workshop nặn tò he “Tò Hay He - Nghe Chuyện Nghề”

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, những giá trị văn hóa truyền thống đang dần mai một. May mắn thay, vẫn có những người trẻ tâm huyết nỗ lực gìn giữ và thổi một luồng sinh khí mới vào các nét đẹp xưa. Một trong những sự kiện ý nghĩa đó là workshop nặn tò he “Tò Hay He - Nghe chuyện nghề” vừa diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội, một chương trình độc đáo giúp giới trẻ khám phá và yêu hơn nghệ thuật nặn tò he - món đồ chơi dân gian đầy màu sắc.

Workshop nặn tò he “Trung Thu Vui Ký” tại Tasco Mall

Workshop nặn tò he “Trung Thu Vui Ký” tại Tasco Mall đã chính thức khởi động, mang theo một không gian văn hóa đầy sắc màu và tiếng cười. Mở đầu chuỗi sự kiện đặc biệt, workshop nặn tò he đã trở thành điểm nhấn rực rỡ, thu hút hàng trăm bạn nhỏ và gia đình tham gia. Đây không chỉ là một hoạt động vui chơi cuối tuần, mà còn là hành trình quay về tuổi thơ, khơi gợi tình yêu với những giá trị truyền thống Việt Nam giữa lòng Hà Nội hiện đại.

Tò he phố Hàng Mã: Nhịp cầu ký ức Trung thu xưa

Mỗi dịp Tết Trung thu về, giữa không khí rộn ràng của đèn lồng cá chép, mặt nạ giấy bồi và mâm cỗ đầy màu sắc, có một món đồ chơi dân gian lặng lẽ tô điểm thêm cho bức tranh lễ hội: đó chính là những con tò he.

Nghệ nhân Đặng Văn Hậu và hành trình giữ lửa tò he Xuân La

Nghệ nhân Đặng Văn Hậu, sinh năm 1985, là người con của làng tò he Xuân La (xã Phượng Dực, Phú Xuyên, Hà Nội). Với hơn 20 năm gắn bó, anh đã thổi hồn vào từng khối bột, gìn giữ, phát triển và lan tỏa niềm đam mê với tò he, mong muốn món đồ chơi dân gian này mãi là món ăn tinh thần nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ.

Chuyện tò he: Hồn xưa thức dậy trên mạng xã hội

Trên những vỉa hè giờ đây đã vắng bóng những gánh tò he đơn sơ, nhưng trên không gian mạng, môn nghệ thuật dân gian này lại đang sống một cuộc đời mới. Đó là nhờ nghệ nhân Đặng Văn Hậu – người đã thổi hồn ký ức vào từng cục bột, mang nghệ thuậ nặn tò he đến gần hơn với cuộc sống hiện đại.

Tò he – Nét đẹp xứ Đoài vươn mình ra thế giới

Là món đồ chơi dân dã đậm hồn quê, tò he (còn gọi là con giống bột) đã vượt ra khỏi lũy tre làng của đồng bằng Bắc Bộ để hiện diện khắp mọi miền đất nước. Dù nhịp sống hiện đại có cuốn đi bao đổi thay, những hình thù ngộ nghĩnh từ thứ bột nặn dân dã đa sắc màu ấy vẫn luôn có sức lôi cuốn mãnh liệt với trẻ thơ, đồng thời khơi gợi miền ký ức tươi đẹp trong lòng nhiều thế hệ.

Tò he truyền thống tỏa sáng tại sự kiện Expo Osaka 2025

Triển lãm Expo Osaka 2025 tại Nhật Bản là nơi hội tụ của những thành tựu công nghệ tiên tiến nhất, định hình tương lai. Giữa ‘biển’ robot, trí tuệ nhân tạo và các mô hình phát triển đô thị thông minh, một món đồ chơi mộc mạc, đầy màu sắc đã lặng lẽ vượt ngàn cây số, chiếm trọn cảm tình của công chúng: Tò he Việt Nam. Sự xuất hiện của đồ chơi truyền thống Việt Nam này không chỉ là một nét chấm phá văn hóa mà còn là minh chứng hùng hồn cho sức sống bền bỉ và giá trị thẩm mỹ vượt thời gian của nghệ thuật dân gian Việt.