Tò he Xuân La - Hồn quê rực rỡ sắc màu giữa lòng lễ hội Trung Thu Hà Nội
Tò he, món quà Trung thu truyền thống, được nhào nặn từ những nắm bột gạo mộc mạc. Qua đôi bàn tay tài hoa, khéo léo của các nghệ nhân làng Xuân La (xã Phượng Dực, Hà Nội), chúng biến hóa thành những chú tò he muôn hình, muôn vẻ. Không chỉ đơn thuần là tạo hình, người nghệ nhân còn thổi hồn vào món đồ chơi dân gian này, tạo nên những sắc màu, hình hài mới đầy sáng tạo nhưng vẫn giữ trọn vẹn nét truyền thống hoài niệm. Để rồi, mỗi dịp Tết Trung thu, cùng với mâm ngũ quả, đèn ông sao …. những chú tò he truyền thống vẫn rộn ràng cùng con trẻ đón trăng.
Giữa không gian rộn ràng của những lễ hội Trung thu khắp thành phố Hà Nội, luôn tồn tại một góc nhỏ bình dị nhưng rực rỡ sắc màu: Quầy Tò He – món đồ chơi dân gian đã khắc sâu vào ký ức của bao thế hệ người Việt.
Cửa hàng TÒ HE SÀI GÒN chuyên cung cấp dịch vụ thuê nghệ nhân to he biểu diễn trong các workshop nặn tò he và sự kiện với giá 600.000 ₫/giờ. Dịch vụ nặn tò he của chúng tôi có nhiều ưu điểm nổi bật như nghệ nhân có hơn 15 năm kinh nghiệm, dịch vụ tận tâm, uy tín và chuyên nghiệp.
Quý khách cần thuê nghệ nhân vui lòng liên hệ với cửa hàng THUÊ NGHỆ NHÂN TÒ HE SÀI GÒN qua số hotline 038-377-3839 để được hỗ trợ! Xin cám ơn!
Làng Xuân La, nép mình yên bình bên dòng sông Huệ, từ lâu đã là cái nôi, nơi lưu giữ và phát triển nghề nặn tò he truyền thống. Trải qua bao thăng trầm, những nghệ nhân nơi đây vẫn bền bỉ gìn giữ và trao truyền tinh hoa nghề qua từng thế hệ.
Theo lời kể của người cao niên trong làng Xuân La, nghề nặn tò he đã có từ khoảng 300-400 năm trước, với nguồn gốc chính là hình tượng 12 con giáp. Khởi nguồn từ việc làm đồ thờ cúng trong các dịp lễ tết, đặc biệt là Tết Trung thu, người xưa dùng bột nếp nặn mâm ngũ quả, 12 con giáp hay các con vật gần gũi với đời sống nông thôn Việt. Sau lễ cúng, những vật phẩm này được chia cho trẻ em để chơi (thụ lộc), sau đó có thể hấp cùng cơm và ăn được.
Nghệ nhân trẻ Đặng Văn Hậu, gương mặt tiêu biểu của thế hệ tài hoa làng Xuân La, người vừa kế thừa truyền thống vừa sáng tạo nâng tầm tò he thành tác phẩm nghệ thuật, chia sẻ: Ban đầu tò he chỉ có hình chim cò, con giống… sau được gắn thêm chiếc kèn lá, còi nhỏ. Khi thổi, chúng phát ra âm thanh “tò te tí te”, từ đó dân gian gọi là “tò he”. Khác với con giống bột dùng trong nghi lễ tín ngưỡng, tò he thiên về giải trí và giáo dục, trở thành món đồ chơi dân gian gắn liền với tuổi thơ.
Nguyên liệu làm tò he hết sức giản dị và an toàn: bột gạo tẻ và bột gạo nếp được pha trộn theo tỉ lệ chuẩn để đảm bảo độ dẻo khi nhào nặn và độ cứng khi khô. Sau khi nhào kỹ, luộc chín, bột được chia nhỏ và nhuộm màu tự nhiên từ hoa hòe, quả gấc, lá chàm và cây nhọ nồi, tạo nên 4 màu cơ bản là vàng, đỏ, xanh và đen. Từ bốn màu nền tảng này, các nghệ nhân khéo léo pha trộn để tạo ra vô vàn sắc thái trung gian, làm cho các tác phẩm tò he trở nên đa dạng, sinh động hơn.
Từ những cục bột gạo nhiều màu sắc, qua bàn tay nhào nặn tài hoa, khéo léo cùng những dụng cụ hết sức đơn giản và óc sáng tạo, các nghệ nhân làng Xuân La đã kiến tạo nên những tác phẩm nghệ thuật tinh xảo, đi sâu vào tiềm thức của bao thế hệ người Việt.
Sản phẩm của nghệ nhân trẻ Đặng Văn Hậu không chỉ dừng lại ở tò he truyền thống. Anh đã sáng tạo nên những mẫu tò he đặc sắc, những bộ sản phẩm mô phỏng lại nhiều di sản văn hóa truyền thống Việt Nam như: Biểu diễn Ca trù, hát Chèo, Tuồng, hát Văn, tín ngưỡng Thờ mẫu tam phủ, lễ hội dân gian, mẫu trang phục truyền thống, cô đôi thượng ngàn, đám cưới chuột… và đặc biệt là bộ sản phẩm “Rước đèn Trung thu” đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người xem, nhất là các em nhỏ. Chính nhờ những bộ tò he của Đặng Văn Hậu, nhiều di sản văn hóa phi vật thể vốn kén người thưởng thức đã có con đường tiếp cận gần gũi hơn, nhen nhóm tình yêu với di sản, văn hóa dân gian trong tâm hồn tuổi thơ.
Anh Hậu cho biết, bộ tò he “Rước đèn Trung thu” gây ấn tượng khi tái hiện cảnh trẻ em múa hát dưới trăng, với trung tâm là đầu lân – biểu tượng của tài lộc, bình an, mùa màng bội thu và sự gắn kết cộng đồng. Khi được “thu nhỏ” trên nền bột gạo, đầu lân vừa giữ được nét mộc mạc, vừa trở thành một tác phẩm nghệ thuật giàu ý nghĩa.
Chứng kiến bàn trưng bày tò he của Đặng Văn Hậu bên lề Chương trình nghệ thuật Tết Trung thu Việt Nam – Trung Quốc 2025 tấp nập khách vây xem, các em nhỏ đặc biệt thích thú với những hình tượng gần gũi như: Đường Tăng, Tề Thiên Đại Thánh, Trư Bát Giới, Sa Tăng cùng những con giống sặc sỡ, có gắn còi hấp dẫn. Điều này khẳng định sức hấp dẫn mãnh liệt của tò he và sự trở lại mạnh mẽ của những món đồ chơi dân gian truyền thống.
Dịp Tết Trung thu này, các nghệ nhân tò he Xuân La sẽ trình diễn và hướng dẫn làm tò he tại nhiều Lễ hội Trung thu diễn ra khắp thành phố Hà Nội như: Hoàng thành Thăng Long, Bảo tàng Dân tộc học, không gian phố đi bộ quanh Hồ Gươm, phố bích họa Phùng Hưng, Văn miếu Quốc tử giám… mang đến cơ hội trải nghiệm món đồ chơi dân gian đặc biệt này cho du khách, đặc biệt là các em nhỏ.
Về tác giả
Cùng chuyên mục
Tò he truyền thống tỏa sáng tại sự kiện Expo Osaka 2025
Triển lãm Expo Osaka 2025 tại Nhật Bản là nơi hội tụ của những thành tựu công nghệ tiên tiến nhất, định hình tương lai. Giữa ‘biển’ robot, trí tuệ nhân tạo và các mô hình phát triển đô thị thông minh, một món đồ chơi mộc mạc, đầy màu sắc đã lặng lẽ vượt ngàn cây số, chiếm trọn cảm tình của công chúng: Tò he Việt Nam. Sự xuất hiện của đồ chơi truyền thống Việt Nam này không chỉ là một nét chấm phá văn hóa mà còn là minh chứng hùng hồn cho sức sống bền bỉ và giá trị thẩm mỹ vượt thời gian của nghệ thuật dân gian Việt.
Tò He: Nét tinh hoa đất Việt vượt thời gian
Xưa kia, trong dòng chảy văn hóa dân gian Việt Nam, tò he không chỉ là một món đồ chơi mà còn mang trong mình nhiều ý nghĩa sâu sắc: là thú vui giải trí, là món ăn vặt tuổi thơ, và là cả vật phẩm linh thiêng trong các nghi lễ, cúng bái. Cái tên tò he đã gắn liền với đời sống người dân từ rất lâu, và dù nghề nặn tò he có mặt ở nhiều nơi, nổi tiếng nhất phải kể đến làng Xuân La, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Theo lời kể của một cụ cao niên trong làng, nghề nặn tò he đã có lịch sử hơn 300 năm, dù đến nay vẫn chưa có tài liệu chính xác xác định thời điểm ra đời cụ thể của nó.
Chuyện tò he: Hồn xưa thức dậy trên mạng xã hội
Trên những vỉa hè giờ đây đã vắng bóng những gánh tò he đơn sơ, nhưng trên không gian mạng, môn nghệ thuật dân gian này lại đang sống một cuộc đời mới. Đó là nhờ nghệ nhân Đặng Văn Hậu – người đã thổi hồn ký ức vào từng cục bột, mang nghệ thuậ nặn tò he đến gần hơn với cuộc sống hiện đại.
Hơn cả 1 nghề, Tò he là cả 1 tình yêu thổi hồn vào tuổi thơ
Với nghề làm đồ chơi, hãy gửi gắm tình thương và những gì tinh túy nhất cho con trẻ, sản phẩm tự khắc sẽ đẹp. Đó là châm ngôn, là bí quyết giữ lửa nghề tò he truyền thống của nghệ nhân Đặng Văn Hậu suốt nhiều năm qua.
Workshop nặn tò he “Tò Hay He - Nghe Chuyện Nghề”
Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, những giá trị văn hóa truyền thống đang dần mai một. May mắn thay, vẫn có những người trẻ tâm huyết nỗ lực gìn giữ và thổi một luồng sinh khí mới vào các nét đẹp xưa. Một trong những sự kiện ý nghĩa đó là workshop nặn tò he “Tò Hay He - Nghe chuyện nghề” vừa diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội, một chương trình độc đáo giúp giới trẻ khám phá và yêu hơn nghệ thuật nặn tò he - món đồ chơi dân gian đầy màu sắc.
Tò he – Nét đẹp xứ Đoài vươn mình ra thế giới
Là món đồ chơi dân dã đậm hồn quê, tò he (còn gọi là con giống bột) đã vượt ra khỏi lũy tre làng của đồng bằng Bắc Bộ để hiện diện khắp mọi miền đất nước. Dù nhịp sống hiện đại có cuốn đi bao đổi thay, những hình thù ngộ nghĩnh từ thứ bột nặn dân dã đa sắc màu ấy vẫn luôn có sức lôi cuốn mãnh liệt với trẻ thơ, đồng thời khơi gợi miền ký ức tươi đẹp trong lòng nhiều thế hệ.
Workshop nặn tò he tại Khải Hoàn Prime TpHCM
Xin chào cả nhà Khải Hoàn Prime thân mến! Hôm nay thực sự là một ngày tuyệt vời và đáng nhớ khi Tò He Sài Gòn được đồng hành cùng các anh chị em trong buổi workshop nặn tò he tại Khải Hoàn Prime.
Nặn tò he và xếp lá dừa tại Thảo Cầm Viên vào ngày Tết Đoan Ngọ 2025
Sáng ngày 27-5, không khí tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn trở nên sôi động hơn bao giờ hết với lễ khai mạc hoành tráng của Lễ hội Mừng Tết Đoan Ngọ - Vui Tết Thiếu Nhi. Sự kiện đặc biệt này đã chính thức khởi động chuỗi hoạt động vui hè đầy hấp dẫn dành riêng cho các bạn nhỏ, kéo dài đến hết ngày 1-6.
Tò he: Sức hút vượt thời gian của món đồ chơi truyền thống Việt Nam
Cuộc sống không ngừng đổi thay và phát triển, kéo theo sự ra đời của vô vàn món đồ chơi hiện đại. Thế nhưng, giữa dòng chảy hối hả đó, những món đồ chơi truyền thống vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong lòng công chúng, và tò he chính là một minh chứng sống động.
